Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Κυριακή 11 Οκτωβρίου, τη μνήμη του Αποστόλου Φιλίππου, ενός από τους Επτά Διακόνους, καθώς και του Οσίου Θεοφάνους του Γραπτού και του Αγίου Ιωνά του Θαυματουργού.  Παράλληλα, τιμά τους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, που αποκατέστησε την τιμή των ιερών εικόνων.

Η σημερινή ημέρα είναι η Κυριακή Δ΄ Λουκά, με την παραβολή του σπορέα. Η παραβολή διαβάζεται στη Θεία Λειτουργία τη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου, την εποχή δηλαδή, κατά την οποία οι γεωργοί έσπερναν στην πραγματικότητα τα χωράφια τους, εντείνοντας έτσι τον παραλληλισμό.

Ο Απόστολος Φίλιππος – Ο άνθρωπος που εξήγησε τη Γραφή σε έναν ξένο

Ο Άγιος Φίλιππος ήταν ένας από τους Επτά που επελέγησαν από την πρώτη χριστιανική κοινότητα των Ιεροσολύμων για να αναλάβουν τη διακονία των πιστών και ιδιαίτερα τη φροντίδα όσων είχαν ανάγκη.

Δεν πρέπει να συγχέεται με τον Φίλιππο, έναν από τους Δώδεκα Αποστόλους, ο οποίος τιμάται σε διαφορετική ημερομηνία.

Η δράση του περιγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων. Μετά τον διωγμό που ακολούθησε τον λιθοβολισμό του Στεφάνου, ο Φίλιππος κατευθύνθηκε στη Σαμάρεια, όπου κήρυξε τον Χριστιανισμό.

Το πιο γνωστό επεισόδιο της ζωής του διαδραματίζεται σε έναν έρημο δρόμο που οδηγούσε από τα Ιεροσόλυμα προς τη Γάζα.

Εκεί συνάντησε έναν υψηλόβαθμο Αιθίοπα αξιωματούχο, υπεύθυνο για τους θησαυρούς της βασίλισσας Κανδάκης, ο οποίος ταξίδευε με άμαξα και διάβαζε το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα.

Ο Φίλιππος τον ρώτησε: «Ἆρά γε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις;» — Καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις;

«Πώς θα μπορούσα, αν δεν με καθοδηγήσει κάποιος;», απάντησε ο αξιωματούχος. Ο Φίλιππος τού εξήγησε το νόημα της Γραφής και, όταν έφτασαν σε μέρος όπου υπήρχε νερό, ο Αιθίοπας ζήτησε να βαπτιστεί.

Η συνάντηση αυτή αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα επεισόδια της εξάπλωσης του Χριστιανισμού πέρα από τα όρια της πρώτης κοινότητας των Ιεροσολύμων.

Οι Πράξεις αναφέρουν ακόμη ότι ο Φίλιππος εγκαταστάθηκε στην Καισάρεια και είχε τέσσερις θυγατέρες που προφήτευαν.

Ο Θεοφάνης ο Γραπτός – Γιατί του χάραξαν το πρόσωπο

Ο Όσιος Θεοφάνης ο Γραπτός έζησε τον 9ο αιώνα, κατά τη δεύτερη περίοδο της Εικονομαχίας.

Μαζί με τον αδελφό του, Θεόδωρο, υπερασπίστηκε την τιμή των ιερών εικόνων και ήρθε σε σύγκρουση με την αυτοκρατορική εξουσία.

Σύμφωνα με την παράδοση, οι δύο αδελφοί υπέστησαν βασανιστήρια και εξορία. Σε μια ιδιαίτερα σκληρή πράξη δημόσιου εξευτελισμού, οι διώκτες τους χάραξαν στο πρόσωπό τους στίχους που τους χαρακτήριζαν αιρετικούς.

Από αυτό το περιστατικό προήλθε η προσωνυμία «Γραπτοί».

Ο Θεοφάνης επέζησε των διωγμών και αργότερα έγινε Επίσκοπος Νίκαιας. Διακρίθηκε επίσης ως υμνογράφος της Εκκλησίας.

Ο Άγιος Ιωνάς της Κύπρου

Ο Άγιος Ιωνάς ο Θαυματουργός τιμάται ιδιαίτερα στην Κύπρο και συνδέεται με την περιοχή της Ξυλοτύμβου, όπου διατηρείται η τοπική παράδοση για την ασκητική του ζωή.

Η μνήμη του συνδέεται με την τοποθεσία Πέργαμος και με παραδόσεις θαυματουργικών επεμβάσεων. Οι ιστορικές πληροφορίες για τον βίο του είναι περιορισμένες, αλλά η τιμή του παραμένει ζωντανή στην τοπική εκκλησιαστική παράδοση.

Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος – Η μεγάλη διαμάχη για τις εικόνες

Σήμερα τιμάται επίσης η μνήμη των Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συγκλήθηκε στη Νίκαια το 787, με πρωτοβουλία της αυτοκράτειρας Ειρήνης και του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΣΤ΄.

Η Σύνοδος ασχολήθηκε με τη μεγάλη διαμάχη της Εικονομαχίας, που είχε διχάσει τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Οι Πατέρες της διατύπωσαν τη διάκριση ανάμεσα στη λατρεία, που αποδίδεται μόνο στον Θεό, και στην τιμητική προσκύνηση των εικόνων, η οποία αναφέρεται στο πρόσωπο που εικονίζεται.

Η απόφαση αυτή αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό στην ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η οριστική αναστήλωση των εικόνων πραγματοποιήθηκε αργότερα, το 843, και τιμάται ξεχωριστά την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γνωστή ως Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Κυριακή Δ΄ Λουκά – Η παραβολή του σπορέα

Το σημερινό Ευαγγέλιο περιλαμβάνει την παραβολή του σπορέα.

Ένας γεωργός βγαίνει να σπείρει. Άλλοι σπόροι πέφτουν στον δρόμο και καταπατούνται, άλλοι σε πέτρινο έδαφος και ξεραίνονται, άλλοι ανάμεσα σε αγκάθια που τους πνίγουν. Κάποιοι, όμως, πέφτουν σε γόνιμη γη και αποδίδουν καρπό εκατονταπλάσιο.

Ο Χριστός εξηγεί στους μαθητές ότι ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού και τα διαφορετικά εδάφη συμβολίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι τον δέχονται.

Άλλοι τον ακούν αλλά γρήγορα τον χάνουν. Άλλοι τον δέχονται με χαρά, αλλά εγκαταλείπουν την πίστη στις δυσκολίες. Άλλοι απορροφώνται από τις μέριμνες, τον πλούτο και τις απολαύσεις της ζωής.

Η καλή γη συμβολίζει όσους δέχονται τον λόγο, τον διατηρούν και καρποφορούν με υπομονή.

Το μήνυμα της ημέρας

Στην παραβολή του σπορέα, ο σπόρος είναι ο ίδιος. Αυτό που αλλάζει είναι το έδαφος.

Η εικόνα μεταφέρει ένα απλό αλλά απαιτητικό μήνυμα: δεν αρκεί να ακούσει κανείς κάτι σημαντικό. Χρειάζεται να του δώσει χώρο να ριζώσει και να αντέξει στον χρόνο.

Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»

Γιορτάζουν ορισμένοι που φέρουν το όνομα Φίλιππος – Φιλίππα, αν και οι περισσότεροι Φίλιπποι επιλέγουν να γιορτάζουν την ονομαστική τους εορτή στις 14 Νοεμβρίου. Δεν υπάρχει άλλο γνωστό όνομα που να γιορτάζει σήμερα.

Με το ελληνικό clasico να ξεχωρίζει άρχισε ξανά το πρωτάθλημα της Σούπερ Λιγκ και είναι εύλογο το ερώτημα των φιλάθλων πώς θα παρουσιαστούν οι «αιώνιοι» – και όχι μόνο – μετά την μεγάλη διακοπή των τριών εβδομάδων. Και, μάλιστα, σε μια κομβική αγωνιστική λόγω της διαφοράς των πέντε βαθμών του Παναθηναϊκού από τον Ολυμπιακό.

Ο καθένας αντιλαμβάνεται ότι ακόμα είναι πολύ νωρίς για να μιλάμε ποια ομάδα είναι πιο κοντά στον τίτλο. Για τον Ολυμπιακό, όμως, δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια νέας απώλειας βαθμών, διότι σε αυτή την περίπτωση ο βασικός αντίπαλός του θα ξεφύγει.

Αυτό σημαίνει ότι οι «ερυθρόλευκοι» θα κάνουν ό,τι περνάει από τα… πόδια τους προκειμένου να  κερδίσουν το ντέρμπι, έτσι ώστε να μειώσουν τη διαφορά στους δύο πόντους. Ταυτόχρονα πιθανή νίκη θα είναι και μια μεγάλη ψυχολογική ντόπα για τον νέο προπονητή, τους ποδοσφαιριστές, τη διοίκηση και τον κόσμο.

Ο Αλγουαθίλ είχε τον χρόνο να μάθει καλύτερα τους παίκτες του, μόνο που μεγάλα ονόματα απουσίαζαν στις Εθνικές τους ομάδες, οπότε δεν έκανε αυτά που θα ήθελε. Στόχος του Βάσκου είναι να εμφανίσει μια ομάδα που θα τρέχει πολύ, θα πιέζει τον αντίπαλο και θα παίζει γρήγορα.

Διαθέτει πλούσιο ρόστερ και εκτιμά ότι παιχνίδι με παιχνίδι οι παίκτες θα προσαρμοστούν στα θέλω του. Ο Αλγουαθίλ ζητά η μπάλα να παίζεται στο χορτάρι κι όχι να γίνονται πολλές σέντρες και γεμίσματα χωρίς λόγο.

Του αρέσει πολύ το παιχνίδι από τον άξονα και λογικό είναι να δίνει τεράστια σημασία στους παίκτες του κέντρου. Ασφαλώς ο 55χρονος τεχνικός έχει μελετήσει τον Παναθηναϊκό και ξέρει ότι η φετινή δύναμή του είναι στον χώρο της μεσαίας γραμμής. Εκεί ακριβώς θα επιδιώξει να χτυπήσει για να έχει τον έλεγχο και να επιβάλλει τον ρυθμό του.

Ο Παναθηναϊκός φιγουράρει στην πρώτη θέση του βαθμολογικού πίνακα με το απόλυτο 5 στα 5 και είναι αήττητος στα πρώτα 13 ματς της φετινής σεζόν συνολικά.

Οι αριθμοί του είναι εντυπωσιακοί, οπότε υπάρχει και το ανάλογο κλίμα μέσα στην ομάδα που ο πρωταρχικός της στόχος είναι να στεφθεί πρωταθλήτρια μετά από 16 χρόνια. Το αποψινό ντέρμπι έχει τεράστια σημασία για τους «πράσινους».

Δεν είναι τόσο το γόητρο όσο η μεγάλη ανάγκη για να αυξήσει έστω να διατηρήσει τη διαφορά των πέντε βαθμών από τον Ολυμπιακό και να κάνει δήλωση ότι πραγματικά έχει τα κότσια να διεκδικήσει και στο τέλος να πάρει τον τίτλο.

Θα είναι το πρώτο πολύ δύσκολο εκτός έδρας παιχνίδι και ο Παναθηναϊκός καλείται να τεστάρει τον εαυτό του. Στο κάτω κάτω θα έρθουν κι άλλοι απαιτητικοί αγώνες για την Ελλάδα και την Ευρώπη, οπότε ο Νίστρουπ θα δει το πώς θα αντιδράσουν οι παίκτες του σε μια εχθρική έδρα για την ομάδα του.

Το φετινό όπλο του Παναθηναϊκού είναι οι μεσοεπιθετικοί του παίκτες, αντίθετα με την αμυντική του λειτουργία που έχει τα θέματά της γιατί δεν παίζει με κλασικό 6άρι και προσπαθεί να καλύψει τα κενά με συνεχή κυκλοφορία της μπάλας και πολύ κοντά τις γραμμές.

Από την άλλη το ολλανδικό δίδυμο των στόπερ και οι ακραίοι θα δοκιμαστούν στην πίεση του Ολυμπιακού. Αν και ο Παναθηναϊκός θα είναι ικανοποιημένος και με τον βαθμό της ισοπαλίας, θα είναι λάθος αν παίξει ποδόσφαιρο σκοπιμότητας κι εκτιμώ ότι ο προπονητής του θα πάει σε ισορροπημένο παιχνίδι.