Τα τροχαία δυστυχήματα προκαλούν μεγάλες πληγές στην κοινωνία, αλλά και αιμορραγία στην οικονομία.

Υπολογίζεται, ότι πάνω από το 40% του εξωγενούς κόστους στον κλάδο των συγκοινωνιών αναλογεί στα ατυχήματα και πληρώνεται από τους ίδιους τους πολίτες είτε με τη μορφή φόρων είτε με ασφαλιστικές εισφορές υγείας και περίθαλψης.

Ωστόσο, η ασφάλεια των μετακινήσεων διαφέρει πολύ από χώρα σε χώρα, όπως αποδεικνύεται σε πανευρωπαϊκή έρευνα της γερμανικής οργάνωσης Allianz Schiene, η οποία αξιολόγησε όλα τα τροχαία δυστυχήματα με αυτοκίνητα και τρένα με νεκρούς και σοβαρούς τραυματισμούς κατά τη δεκαετία 2013 - 2022.

H κατάταξη των χωρών έγινε με βάση τους θανάτους και τους τραυματισμούς ανά δισεκατομμύριο επιβατοχιλιόμετρα, μια μονάδα μέτρησης του μεταφορικού έργου, που χρησιμοποιείται ευρέως για τέτοιου είδους συγκρίσεις. Ένα επιβατόμετρο αντιστοιχεί στη διάνυση ενός χιλιομέτρου από έναν επιβάτη, για παράδειγμα ένα λεωφορείο που εκτελεί ένα δρομολόγιο 20 χιλιομέτρων και μεταφέρει 40 επιβάτες εκτελεί μεταφορικό έργο 20Χ40 = 800 επιβατοχιλιόμετρα.

Πρότυπο οδικής ασφάλειας η Σουηδία

Τα αποτελέσματα δείχνουν, ότι οι δύο πιο επικίνδυνες ευρωπαϊκές χώρες για μετακινήσεις με αυτοκίνητο είναι η Ρουμανία και η Πολωνία, όπου η πιθανότητα θανατηφόρου τροχαίου δυστυχήματος είναι αντίστοιχα τριπλάσια και υπερδιπλάσια από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση της σχετικής ευρωπαϊκής κατάταξης με 2,75 θανάτους από τροχαία δυστυχήματα με αυτοκίνητο ανά δισεκατομμύριο επιβατοχιλιόμετρα, όταν η μέση ευρωπαϊκή τιμή είναι 2,5 θάνατοι, ενώ στην τέταρτη θέση ακολουθεί η Αυστρία με 2,60 θανάτους. Η ασφαλέστερη ευρωπαϊκή χώρα, όσον αφορά στις μετακινήσεις με αυτοκίνητα είναι η Σουηδία με 1,31 θανάτους ανά δισεκατομμύριο επιβατοχιλιόμετρα.

Η ίδια χώρα εμφάνισε μηδενικό αριθμό θυμάτων το διάστημα 2012 - 2023, όσον αφορά στις μετακινήσεις με σιδηρόδρομο, οπότε κατέκτησε και εδώ την κορυφαία θέση στη σχετική λίστα. Τις χειρότερες επιδόσεις, όσον αφορά στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων μεταξύ των 27 χωρών της Ε.Ε., είχε η Ισπανία με 0,36 νεκρούς ανά δισεκατομμύρια επιβατοχιλιόμετρα, ενώ η Ελλάδα κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 0,19 θανάτους. Τρίτη η Ρουμανία με 0,12 θανάτους ανά δισεκατομμύριο επιβατοχιλιόμετρα και τέταρτη η Πολωνία με 0,10 απώλειες ζωών, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στο 0,07.

Οι ερευνητές της οργάνωσης Allianz Schiene διαπίστωσαν, ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν θεωρούν τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο επικίνδυνες, αν και τα στοιχεία δείχνουν, ότι η πιθανότητα θανατηφόρου και σοβαρού τραυματισμού είναι δεκάδες φορές μεγαλύτερη με ένα τροχοφόρο όχημα από ό,τι με τον σιδηρόδρομο.

Οι ιδιοκτήτες του 88% των οχημάτων κατέβαλαν εμπρόθεσμα, δηλαδή μέχρι τις 31/12/2024, τα ποσά για την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας 2025.  

Όπως αναφέρει η ΑΑΔΕ: «έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024 η προθεσμία πληρωμής των τελών κυκλοφορίας ΙΧ οχημάτων για το 2025 και από το σύνολο των 6,7 εκατομμυρίων οχημάτων, εμπρόθεσμα πληρώθηκαν τέλη κυκλοφορίας για 5,9 εκατομμύρια. Δηλαδή, ποσοστό 88%».

Το ποσοστό αυτό είναι στα ίδια επίπεδα με τα τέλη του 2024, με το 90% να πληρώνει εμπρόθεσμα, αλλά με την καταληκτική προθεσμία πέρυσι να έχει παραταθεί έως τις 4 Μαρτίου.

Τέλη κυκλοφορίας 2025: Πρόστιμα για εκπρόθεσμη πληρωμή

• Έως 31 Ιανουαρίου 2025: Προσαύξηση 25% στο ποσό των τελών κυκλοφορίας.
• Έως 28 Φεβρουαρίου 2025: Προσαύξηση 50% στο ποσό των τελών.
• Από 1η Μαρτίου 2025: Το ποσό των τελών κυκλοφορίας διπλασιάζεται.

Για παράδειγμα, αν τα τέλη ενός οχήματος ήταν 150€, τότε:

• Με προσαύξηση 25% το ποσό ανέρχεται σε 187,50€.
• Με προσαύξηση 50% το ποσό ανεβαίνει στα 225€.
• Από τον Μάρτιο, η υποχρέωση θα είναι 300€.

Το 2024 ήταν μια χρονιά σημαντικών ανατροπών και επανακαθορισμού του κλάδου της αυτοκίνησης.

Μεγάλοι παίκτες του χώρου κλυδωνίστηκαν, άγνωστες μάρκες από την Κίνα εμφανίστηκαν με αξιώσεις στην παραδοσιακά δύσκολη ευρωπαϊκή αγορά, η ηλεκτροκίνηση αμφισβητήθηκε έντονα, η μείωση της αγοραστικής δύναμης στην Ε.Ε. έδωσε μεγάλη ώθηση στην ταπεινή Dacia, ενώ οι κινητήρες βενζίνης και πετρελαίου αποδείχθηκαν εφτάψυχοι παρά τις Κασσάνδρες, που προέβλεπαν το τέλος τους.

Σε κάθε περίπτωση, αποδείχθηκε ότι οι πολιτικές αποφάσεις χωρίς ρεαλιστικό υπόβαθρο, δεν μπορούν να επικρατήσουν στην αγορά αυτοκινήτου, ενώ είχαμε και μια ενδιαφέρουσα ελληνική πρεμιέρα, αφού για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια δεν δόθηκε παράταση για την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας, κάτι που συνιστά μια μικρή επανάσταση για τα εγχώρια ήθη και έθιμα.

Ας δούμε λοιπόν συνοπτικά τους μεγάλους κερδισμένους και χαμένους του κλάδου της αυτοκίνησης, για τον χρόνο που μόλις αποχαιρετήσαμε.

Οι κερδισμένοι

Οι κινητήρες εσωτερικής καύσης

Όλα δείχνουν ότι ο Ιερός Πόλεμος υπέρ της ηλεκτροκίνησης με ορόσημο το 2035, οπότε θα απαγορευτούν πανευρωπαϊκά οι πωλήσεις Ι.Χ. και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, περνάει σε μια νέα φάση σύγκρουσης της ιδεολογίας με τον ρεαλισμό.

Όλες οι μεγάλες εταιρείες αυτοκινήτου αναθεώρησαν το 2024 τα σχετικά πλάνα τους και ανακοίνωσαν ότι θα συνεχίσουν να εξελίσσουν νέους κινητήρες βενζίνης και πετρελαίου σε συνδυασμό με υβριδικές τεχνολογίες, ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικές τα επόμενα χρόνια. Μένει απλά να δούμε, πώς και πότε θα αναθεωρήσουν οι Ευρωκράτες τις αποφάσεις τους, ώστε να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα.

Η Dacia

Το απλό και ταπεινό Dacia Sandero ήταν το 2024 το πρώτο Ι.Χ. σε πωλήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δείχνοντας ότι οι πολίτες της Γηραιάς Ηπείρου δίνουν απόλυτη προτεραιότητα πλέον στις προτάσεις value for money, αφού βρισκόμαστε σε περίοδο ισχνών αγελάδων.

BYD και MG

Oι κινέζικες μάρκες ανέπτυξαν μεγάλη δυναμική το 2024. Η BYD κυριάρχησε στην εγχώρια αγορά, αφήνοντας πολύ πίσω της την Tesla και τον όμιλο Volkswagen, ενώ στην Ευρώπη έκανε σημαντικά βήματα η MG. Ακολουθούν φυσικά και άλλες μάρκες από τη Χώρα του Μεταξιού, οι οποίες καλύπτουν κενά και αδυναμίες των Ευρωπαίων κατασκευαστών, ενώ ετοιμάζονται να παρακάμψουν τους δασμούς εισαγωγής ιδρύοντας εργοστάσια επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Tesla και Μασκ

Η -κατά πολλούς- ανάδειξη του Έλον Μασκ σε σκιώδη πρόεδρο των ΗΠΑ πίσω από τον Ντόναλντ Τραμπ έδωσε μεγάλη ώθηση στη μετοχή της Tesla, ενώ εκτιμάται, ότι θα διαμορφώσει ένα ευνοϊκό τοπίο για την κυριαρχία της αμερικανικής μάρκας απέναντι στους άλλους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων.

Οι χαμένοι

Φυσικό αέριο και υδρογόνο

Καμία εταιρεία αυτοκινήτου δεν ποντάρει πλέον στο υδρογόνο, τουλάχιστον στην κατηγορία των επιβατικών οχημάτων. Επίσης μηδενίστηκαν οι πωλήσεις μοντέλων φυσικού αερίου και τα εργοστασιακά οχήματα διπλού καυσίμου βενζίνης/υγραερίου παραμένουν καθηλωμένα σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.

Όμιλος Volkswagen

To 2024 εξελίχθηκε σε μια εφιαλτική χρονιά για τον γερμανικό όμιλο, που βρέθηκε στο επίκεντρο μιας μεγάλης κρίσης, η οποία θα κρατήσει αρκετά χρόνια και θα περιλαμβάνει απολύσεις προσωπικού και δραστικές αλλαγές στον σχεδιασμό της. Η μεγαλύτερη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία εξακολουθεί και εστιάζει στην ηλεκτροκίνηση και απομένει να δούμε, αν θα κερδίσει αυτό το στοίχημα και θα κάνει την κρίση ευκαιρία.

Συστήματα υποστήριξης του οδηγού

Ο υποχρεωτικός εφοδιασμός όλων των καινούργιων Ι.Χ. από το καλοκαίρι του 2024 με τη σουίτα συστημάτων υποστήριξης του οδηγού ADAS (Advanced Driver Assistance System) εκτιμάται, ότι θα βελτιώσει την οδική ασφάλεια στους ευρωπαϊκούς δρόμους.

Οι συνεχείς και υποχρεωτικές προειδοποιήσεις και παρεμβάσεις των συστημάτων αποδεικνύονται όμως στην πράξη εκνευριστικές και ορισμένες φορές ακόμη και επικίνδυνες, όπως συμβαίνει με απότομα φρεναρίσματα χωρίς προφανή λόγο.